NA DANAŠNJI DAN 01.06.36. JE ROĐEN VELIKI JUGOSLOVENSKI GLUMAC BEKIM FEHMIU

Na današnji dan, 1. juna 1936. godine, u Sarajevu je rođen jedan od najvećih glumaca Jugoslavije Bekim Fehmiu. Njegova porodica bila je iz Đakovice, ali su živjeli i radili još u Skadru i Prizrenu. Fakultet dramskih umjetnosti diplomirao završio je i diplomirao u Beogradu. Na filmu je debitovao početkom pedesetih godina, a brilijirao je u “Skupljačima perja” gdje je igrao Belog Boru.

Fehmiu je bio velika zvijezda filma, pojava nad pojavama, isticali su filmski kritičari, a uspješnu karijeru ostvario je i sa italijanskom produkcijom, ostvarjući tako sardanju sa Džonom Hjustonom, Irenom Papas, Avom Gardner i mnogim poznatim filmskim zvijezdama tog vremena. Zbog toga se pojavio i u jednom američkom filmu.

Bekim je imao šarolik filmski opus, ali je najviše bio angažovan na čvrstim, karakternim ulogama kakve je nosilo njegovo lice, tako da se uglavnom pojavljivao u ostvarenjima koja su nosila pečat, glumačku snagu…Bekim je igrao od početka pedestih i do 1987. godine, odnsono 1998., ostavrio je tek 41 filmsku ulogu, ali je uprkos tom relativno malom broju, postao jedan od najpopularnijih i najistaknutijih glumaca kod nas i u regionu.

Život je okončao u svom stanu u Beogradu, izvršivši samoubistvo hicem iz pištolja 2010. godine. Bio je oženjen glumicom Brankom Petrić sa kojom je dobio dva sina Uliksa i Hedona. I danas se gledaju filmovi i TV serije u kojima je glumio, kao što su Homerova „Odiseja“ sa Irenom Papas, „Avanturisti“ Harolda Robinsa, „Dezerter“, gde je igrao sa Džonom Hjustonom, „Dozvola za ubistvo“ sa Avom Gardner, „Libera, ljubavi moja“ sa Klaudijom Kardinale…Igrao je uglavnom glavne uloge.

Dešavanja na tlu bivše Jugoslavije, ratovi i raspad, kažu upućeni, duboko su uticali na njega da se povuče još više u sebe i u svoj dom gdje je živio sa suprugom. Teško je podnio raspad Jugoslavije i neki navode da je to uveliko doprinijelo njogovoj odluci da 15 godina kasnije na takav način okonča svoj život.

JUGOSLOVENSKI "ODISEJ" BEKIM FEHMIU - OD JUGOSLAVIJE DO HOLIVUDA

Bekim Fehmiu je bio jugoslovenski pozorišni i filmski glumac albanske nacionalnosti. Ostat će upamćen i po tome što je bio prvi istočnoevropski glumac koji se pojavio u jednom holivudskom filmu i to još za vrijeme “hladnog rata”.

Fehmiu je rođen 01.06.1936. u Sarajevu, ali njegova porodica potiče iz grada Đakovice u Srbiji (Kosovo i Metohija). Godine 1941., porodica se seli u Prizren gdje Bekim provodi svoje djetinjstvo. Kao srednjoškolac u Prizrenu, uključuje se u glumačku školsku sekciju, a nakon završetka škole postaje član Pokrajinskog narodnog pozorišta u Prištini. Diplomirao je na Fakultetu dramskih umjetnosti (FDU) u Beogradu 1960. godine nakon čega postaje član Jugoslovenskog dramskog pozorišta koje je napustio 1967. zbog “lošeg odnosa prema njemu” te tako postao slobodan umjetnik.
Prvi veći uspjeh postiže sa filmom “Sakupljači perja” (1967), suptilnim prikazom romskog života koji je osvojio dvije nagrade na Filmskom festivalu u Kanu te je bio nominovan i za Oskara.

Poznat po svom mačo izgledu i blagoj naravi, Fehmiu je brzo postao omiljen kod zapadnih filmadžija pa je tako uskoro potpisao i ugovor koji mu je obezbjedio saradnju sa producentom (oskarovcem) Dinom De Laurentisom.

Usred slavlja nakon što je film “Sakupljači perja” osvojio Zlatnu palmu, Bekimu prilazi producent Dino de Laurentis i nudi mu naslovnu ulogu u spektakularnoj televizijskoj seriji “Odisej”. Slavni Italijan, pred kojim su drhtale i najskuplje zvijezde i nenavikao da mu protivrječe, nije se stigao sabrati kad dojučerašnji anonimus s Balkana nije prihvatio njegovu visoku novčanu ponudu nego je zatražio još viši honorar. Menadžer koji je posredovao u razgovoru i prevodio na to je preblijedio jedva zaustivši:

“Čovječe, jesi li pri zdravoj pameti, pa s de Laurentisom se tako ne postupa!”

U tom trenutku je izgledao spreman da postane filmska zvijezda u Hollywoodu, ali je njegov prvi američki film, “Avanturisti”, kritika proglasila neuspješnim, a loše je prošao i sa finansijske strane. Tako je nekako na prečac ostao bez šanse za hollywoodskom slavom.

Nakon toga je igrao ulogu zauzetog oca u srceparajućem filmu Raimonda Del Balza “Posljednji proljetni snijeg” (1973), pa ulogu palestinskog teroriste u remek djelu Džona Frankenhajmera “Crna nedjelja” (1977). Bez obzira na kritički neuspjeh njegovih hollywoodskih filmova, on je blistao u evropskim kinima kao i u pozorištu, koje je bilo njegovo prirodno okruženje. Do kraja svoje karijere glumio je na ukupno devet jezika, uključujući francuski, španski i italijanski.

New York Times ga je opisao “jugoslovenskim srcolomcem” zbog njegovih mladalačkih “osvajanja” i poznanstava sa Brižit Bardo i Avom Gardner. Decenijama nakon njegovog posljednjeg pojavljivanja na ekranu, čitateljice jednog vodećeg italijanskog ženskog časopisa su ga proglasile jednim od deset najatraktivnijih muškaraca 20. vijeka.

Bekim Fehmiu je glumio u 41 filmu od 1953. do 1998. Bio je prvi Albanac pozorišni i filmski glumac koji je glumio u pozorištima i filmovima širom Jugoslavije. Uloge koje je tumačio su uveliko uticale na kinomatografsku istoriju Jugoslavije te ostavile snažan umjetnički trag u inostranstvu.

Našoj publici je naročito ostao u sjećanju po ulogama u filmovima “Klopka za generala” (1971), “Specijalno vaspitanje” (1977), “Partizanska eskadrila” (1979).

Bio je u braku sa srpskom glumicom Brankom Petrić, sa kojom ima dva sina Hedona i Uliksa. Godine 2001. je izdata knjiga njegovih memoara “Blistavo i strašno” koja opisuje njegov mladi život (do 1955.) prije nego se počeo baviti glumom.

Dana 15.06.2010. u svojoj 74. godini izvršio je samoubistvo u svom stanu u Beogradu. Svojoj supruzi je ostavio i kratko oproštajno pismo: “Puno te volim, ali za me život više nema smisla”. Tijelo mu je kremirano, a pepeo rasut u Prizrensku Bistricu, rijeku koja protiče kroz Prizren.